Projektowanie sieci DWDM: systemy liniowe, ROADM, OTN, moduły wpinane
Sieć DWDM ma budowę warstwową: kolorowe światło w światłowodzie (system liniowy), cyfrowa otoczka, która przenosi klientów i koryguje błędy (OTN), oraz sami klienci (Ethernet, FC, SDH). To, gdzie wpina się transceiver — w półkę transponderów czy bezpośrednio w router jako moduł 400ZR — decyduje o tym, kto jest właścicielem każdej warstwy. Ta strona mapuje warstwy, bloki budulcowe i decyzje projektowe, tak by kolorowany moduł wpinany dało się umieścić w kontekście.
Warstwy
| Warstwa | Elementy | Zagadnienia |
|---|
| Klient | Ethernet 10/100/400G, FC, SDH/SONET, wideo | szara optyka między urządzeniem klienckim a transponderem albo żadna, jeśli klient używa koherentnego modułu wpinanego |
| OTN (ITU-T G.709) | ramki OTU opakowujące kontenery ODU, FEC, monitorowanie tandemowe | multipleksacja, monitorowanie parametrów pracy, przełączanie ochronne |
| Kanał optyczny | transpondery / muxpondery albo koherentne moduły wpinane generujące długości fali na siatce ITU | format modulacji, OSNR, dyspersja |
| System liniowy / OMS | mux/demux, wzmacniacze, ROADM, OSC, DCM | inżynieria odcinka (Wzmocnienie i OSNR) |
| Światłowód / OTS | pary światłowodów, złącza, spawy | straty, dyspersja, PMD, OTDR |
Bloki budulcowe systemu liniowego
| Blok | Funkcja | Uwagi |
|---|
| Mux/demux (AWG albo TFF) | łączy/rozdziela 40–96 kanałów | stały plan kanałów; siatka ITU |
| ROADM (rekonfigurowalny OADM) | dodaje/wydziela albo przepuszcza dowolny kanał pod kontrolą oprogramowania; kierunki = liczba kierunków linii (2 dla węzła pierścienia, 4–8 dla węzła mesh) | oparty na WSS (przełączniku selektywnym długości fali); warianty colourless/directionless/contentionless (CDC) |
| Wzmacniacze | booster, w linii, przedwzmacniacz | Wzmocnienie i OSNR |
| OSC — optyczny kanał nadzoru | zarządzanie poza pasmem, na 1510 albo 1625 nm | przenosi DCN, sterowanie wzmacniaczami, monitorowanie straty odcinka |
| DCM | kompensacja dyspersji (systemy z detekcją bezpośrednią) | nieobecny w rozwiązaniach w pełni koherentnych |
| OCM / OPM | monitor mocy poszczególnych kanałów | uruchomienie i alarmy |
| OLP — ochrona linii optycznej | splitter/przełącznik 1+1 na dwóch trasach światłowodowych | przełączanie ~50 ms |
Siatka i pojemność
| Siatka | Kanały w paśmie C | Na kanał | Razem | Uwagi |
|---|
| 100 GHz stała | 40–48 | 10G / 100G | 0,4–4,8 Tb/s | starsze rozwiązania i proste metro |
| 50 GHz stała | 80–96 | 10G / 100G / 200G | do 19 Tb/s | rozwiązanie standardowe |
| 75 GHz | ~64 | 400G (60 GBd) | 25 Tb/s | szerokość kanału 400ZR/ZR+ |
| Flexgrid (szczeliny 12,5 GHz) | zmienna | 100G–800G+ | 30–40+ Tb/s | superkanały; wymaga ROADM flexgrid |
| Pasmo C + L | ×2 | — | 60–80 Tb/s | wzmacniacze pasma L |
Transpondery koherentne wymieniają pojemność na zasięg dla każdej długości fali — 400G 16QAM dla metro, 300G 8QAM regionalnie, 200G QPSK dalekiego zasięgu na tym samym sprzęcie — więc projekt dobiera format dla każdej trasy osobno (Koherentne i dalekiego zasięgu).
OTN w skrócie
| Kontener | Szybkość | Typowy klient |
|---|
| ODU0 / ODU1 / ODU2 / ODU2e | 1,25 / 2,5 / 10,04 / 10,4 Gb/s | GbE / STM-16 / STM-64 / 10GbE |
| ODU3 / ODU4 | 40 / 104 Gb/s | 40GbE / 100GbE |
| ODUflex | n × 1,25 Gb/s | FC, dowolny |
| OTU2 / OTU4 | 10,7 / 112 Gb/s | ramki liniowe z FEC |
| OTUCn / FlexO | n × 100G | linia koherentna 200G–800G |
OTN dokłada: FEC (GFEC RS(255,239) ≈ 6,2 dB zysku; SD-FEC producenta ≈ 10–11 dB w kartach liniowych koherentnych), monitorowanie parametrów pracy dla sekcji i trasy (BIP-8, monitorowanie połączenia tandemowego), multipleksację wielu klientów w jedną długość fali (muxpondery) oraz ochronę (SNCP, ~50 ms). Klienci widzą przezroczysty potok; warstwa OTN widzi każdy błąd bitowy.
Gdzie mieści się moduł wpinany
| Architektura | Kto kończy OTN / FEC | Optyka | Kompromisy |
|---|
| Półka transponderów / muxponderów | karta liniowa producenta DWDM | szara optyka klienta + zintegrowana albo CFP2-DCO strona liniowa koherentna | najlepszy zasięg i monitoring; dwa urządzenia, zarządzanie dwóch producentów |
| Koherentny moduł wpinany w routerze (400ZR / ZR+ w QSFP-DD/OSFP) | moduł (CFEC/oFEC), router jako host | jeden moduł, bez optyki klienta | mniej urządzeń i watów; zasięg ograniczony do metro/regionalnego; monitoring przez CMIS VDM; system liniowy musi być otwarty |
| Obca długość fali | dowolny transponder w cudzym systemie liniowym | jak wyżej | wymaga otwartego systemu liniowego, który akceptuje obce kanały, oraz umowy zarządzania mocą |
| Pasywny DWDM ze stałym/przestrajalnym SFP+ 10G | brak (tylko FEC klienta) | przestrajalny DWDM SFP+ bezpośrednio w przełącznikach, pasywny mux, ewentualnie jeden EDFA | najtańsze rozwiązanie dla 10G × 40 na ≤ 80 km; brak monitorowania OTN (Transceivery przestrajalne) |
Ochrona i odporność
| Mechanizm | Warstwa | Czas przełączenia | Uwagi |
|---|
| OLP 1+1 | optyczna | ~50 ms | zdublowana trasa światłowodowa; połowi pojemność |
| OTN SNCP | OTN | ~50 ms | na ODU; wymaga zakończenia OTN |
| Odtwarzanie przez ROADM | optyczna płaszczyzna sterowania | sekundy–minuty | przetrasowuje długości fali po awariach |
| Warstwa klienta (LAG, IP FRR, FC multipath) | klient | ms–s | często wystarcza przy koherentnych modułach wpinanych |
Lista kontrolna decyzji projektowych
- Macierz ruchu i wzrost → liczba kanałów, siatka, C czy C+L.
- Topologia: punkt-punkt, pierścień, mesh → liczba kierunków ROADM na węzeł.
- Budżet OSNR i nieliniowy dla każdej trasy → format i klasa zasięgu dla każdej długości fali.
- Koherentne moduły wpinane kontra transpondery dla każdej lokalizacji oraz wymagania otwartego systemu liniowego.
- OTN: potrzebne dla multipleksacji poniżej długości fali, twardych SLA, monitorowania tandemowego? W przeciwnym razie może wystarczyć ochrona na warstwie klienta.
- Monitoring: OSC, OCM, BER przed FEC dla każdego kanału, progi alarmowe (Monitorowanie).
- Wartość bazowa przy uruchomieniu: moc każdego kanału, OSNR, BER; zapisz razem z danymi identyfikacyjnymi modułów.
W CodingBox
Koherentne i DWDM moduły wpinane wchodzą do tej sieci jako moduły z danymi identyfikacyjnymi, ustawieniem kanału i VDM/DDM. CodingBox odczytuje i koduje ich dane identyfikacyjne (mapy przestrajania, siatki kanałów) oraz pokazuje wielkości mierzone po stronie modułu, których system liniowy nie widzi — błąd częstotliwości lasera, moc Tx/Rx, BER przed FEC — na ekranach DDM w aplikacji i Check transceiver.
Spojrzenie od strony infrastruktury światłowodowej na te sieci — punkt-punkt, pierścienie, mesh, okablowanie strukturalne, planowanie liczby włókien, ochrona i opóźnienie: Topologie sieci światłowodowych.